Cách luyện đoạn piano khó, không phải cả bài

Vì sao chơi lại cả bài mãi vẫn không tiến bộ

Phần lớn chúng ta luyện bằng cách chơi bài từ đầu đến cuối. Những trang dễ được chơi lại mười lần, ba ô nhịp khó cũng được chơi mười lần, và lần nào cũng vấp đúng chỗ đó. Lặp lại một lỗi vẫn là lặp lại: cú vấp được tập cùng với mọi thứ khác.

Các ô nhịp khó chỉ chiếm một phần nhỏ của bài nhưng lại gây ra phần lớn chỗ đứt. Thời gian dành cho những ô nhịp bạn đã chơi tốt là thời gian không dành cho những ô nhịp bạn chưa chơi được.

Phương pháp: từng bước trên một đoạn

1. Chọn một đoạn

   Mở bản nhạc và chọn những ô nhịp làm bạn vấp. Chỉ những ô nhịp đó được hiện và phát, lặp lại, để không gì khác xen vào.

2. Lặp thật chậm

   Bắt đầu ở 60% tốc độ. Dùng "Về đầu đoạn", "Ô nhịp trước" hoặc "Ô nhịp sau", hay chạm vào một ô nhịp bất kỳ để bắt đầu từ đó.

3. Chơi sạch liên tiếp

   Đếm số lần chơi sạch liên tiếp (mặc định là 3), do đàn MIDI chấm hoặc do bạn tự đánh dấu Sạch hay Sai. Một lần sai sẽ tô sáng ô nhịp xảy ra lỗi. "Luyện riêng ô nhịp này" chỉ lặp ô nhịp đó cho đến khi vững, rồi quay lại cả đoạn.

4. Tăng dần tốc độ

   Sau một chuỗi lần chơi sạch, tốc độ tăng từng bậc: 60, 70, 80, 90 rồi 100% tốc độ của bản nhạc. Sau 2 lần sai liên tiếp, tốc độ giảm lại một bậc. Bạn luyện ở ngưỡng mình còn chơi được, không phải vượt xa ngưỡng đó.

5. Xây từ cuối bài, hoặc bắt đầu bất kỳ đâu

   "Xây từ cuối" luyện ô nhịp cuối, rồi hai ô cuối, rồi ba ô, để mỗi lượt đều kết thúc ở chỗ bạn đã nắm. "Bắt đầu ở ô nhịp ngẫu nhiên" bắt đầu ở giữa đoạn, phá thói quen chỉ biết đoạn nhạc từ ô nhịp đầu.

6. Tách tay (tuỳ chọn)

   Bật lên thì mỗi chuỗi lần chơi sạch sẽ đi qua tay phải, rồi tay trái, rồi hai tay cùng lúc trước khi quay lại bài luyện thường lệ.

7. Ghi nhớ rồi ôn tập

   Một chuỗi lần chơi sạch ở 100% đánh dấu đoạn đã vững. Đoạn quay lại để ôn sau 1, 3, 7, 21 và sau đó 60 ngày. Thẻ trong thư viện hiện "Đến lúc ôn" khi tới hạn. Một lần sai khi ôn sẽ đưa mốc về một ngày, và đoạn vẫn giữ trạng thái đã vững.

Vì sao cách này hiệu quả, và chúng tôi chắc đến đâu

Những ý tưởng phía sau không mới, và số nghiên cứu cũng không nhiều. Đây là những gì các nguồn nói, không hơn.

• Luyện những chỗ khó. Duke, Simmons và Cash (2009, Journal of Research in Music Education), "It's Not How Much; It's How", so sánh cách các nghệ sĩ piano luyện tập. Những người chơi tốt hơn có xu hướng xử lý các đoạn khó thay vì chơi hết bài, và sửa lỗi ngay tại chỗ xảy ra. Nghiên cứu có số người tham gia nhỏ và chỉ quan sát hành vi, nên nó cho thấy một mối liên hệ chứ không phải bằng chứng. Đọc bản tóm tắt.
• Chia nhỏ (chunking). Một luận văn của Đại học Twente về chia nhỏ trong học nhạc xem xét việc tách một bài thành các đơn vị nhỏ hỗ trợ học tập như thế nào. Đây là luận văn, không phải một thử nghiệm lớn, nên chỉ nên xem là bằng chứng tham khảo. Đọc luận văn.
• Học thuộc. Roger Chaffin và cộng sự nghiên cứu cách một nghệ sĩ piano hòa nhạc học thuộc một bài, và thấy việc luyện tập được tổ chức quanh các phần cấu trúc và "dấu hiệu biểu diễn". Nghiên cứu chỉ theo một nghệ sĩ rất sâu, nên kết quả phong phú nhưng không khái quát. Đọc bài báo (PDF).

Không điều nào trong số này bảo đảm kết quả cho bạn. Đây là một cách dùng thời gian luyện tập hợp lý và ít rủi ro, và bạn có thể tự đánh giá bằng việc những ô nhịp khó có dễ hơn không.

Bạn nhận được gì

• Offline, cài đượcChạy như một PWA. Sau khi tải xong, dùng được không cần kết nối.
• Không cần tài khoảnKhông đăng ký, không mất phí. Thư viện của bạn ở lại trên thiết bị.
• Nhập MusicXML và MIDIMang theo bản nhạc của bạn và luyện đúng bài đang học.
• Chấm nốt bằng Web MIDICắm đàn MIDI trên Chrome hoặc Edge trên máy tính để từng nốt được chấm đúng, sai hoặc trễ. Với bàn phím trên màn hình, bạn tự đánh dấu mỗi lượt là Sạch hay Sai.
• Đoạn đã lưuMỗi bài liệt kê các đoạn đã lưu kèm tốc độ và trạng thái vững, và nút Tiếp tục mở lại đoạn lâu nhất chưa luyện.
• Đoạn tiếp theoChuyển sang một đoạn khác của cùng bài. Đổi qua lại giữa các đoạn nhớ lâu hơn là luyện mãi một đoạn.
• Chạy trên iPadĐiều khiển thân thiện với cảm ứng, vừa cỡ máy tính bảng, kể cả thêm vào Màn hình chính.
• Tiếng Việt và EnglishGiao diện có cả tiếng Việt và tiếng Anh.

Web MIDI không có trong mọi trình duyệt. Ở nơi thiếu Web MIDI, bạn tự đánh dấu mỗi lượt là Sạch hay Sai.

Câu hỏi